Muling Paglathala

‘Dagdag-dagdag’ (O kung paanong babawasan ang mga progresibo sa Kongreso)

Posted by mamamahayag on June 17, 2007

Ilang-Ilang D. Quijano
Pinoy Weekly, Taon 6 Blg 21
Hulyo 8, 2007 

Ang bawat isa sa 91 tumatakbong party-list, may boto na hindi bababa sa 10. Kaya hindi nakapagtatakang umabot ng 1,650 ang kabuuang bilang ng boto para sa mga party-list na naitala sa Election Return #8401873 ng Precinct 15-B, Brgy. Malingin, Tagoloan II, Lanao del Sur.

Heto ang nakapagtataka: 142 katao lamang ang bumoto sa naturang presinto. Hindi mapasusubalian, idinagdag lamang ang 1,508 boto para sa mga party-list.

Isa lamang ito sa mga kaso ng “dagdag-dagdag” o pagbaha ng boto para sa mga party-list na nadiskubre ng TFPW (Task Force Poll Watch), pinagsanib na puwersa ng Genuine Opposition at progresibong mga party-list para bantayan ang halalan.

Sa pinakahuling ulat ng TFPW (Mayo 31, 2007), umaabot sa 90,566 ang sobrang boto para sa mga party-list sa buong bansa. Nakinabang dito ang may 42 party-list, pangunahin yaong mga umano’y konektado sa Malakanyang. Naganap ang dagdag-boto sa 32 munisipalidad, pitong probinsiya, at isang siyudad. Batay ito sa opisyal na mga dokumento ng Comelec (Commission on Elections) at ulat ng mga koordineytor at poll watcher ng TFPW.

Hindi pa kasama sa bilang na ito ang tinatayang pinalaking Total Party-list Votes o TPLV sa di-pa-naka-canvass na mga boto sa 11 probinsiya: Northern Samar, North Cotabato, Davao del Sur, Maguindanao, Lanao del Sur, Lanao del Norte, Sultan Kudarat, Zamboanga del Sur, Shariff Kabunsuan, Basilan, at Surigao del Norte — umano’y dulot din ng vote-padding.

Pangamba ng progresibong mga party-list na Bayan Muna, Anakpawis, Gabriela, Kabataan, at Suara Bangsamoro, maaapektuhan ng kahina-hinalang pagtaas sa bilang ng mga boto ang kanilang tsansang makapagpaupo ng mga kinatawan sa Kongreso.

Para makapagpaupo ng isang kinatawan sa Kongreso, kailangang makakuha ang isang party-list ng dalawang porsiyento ng kabuuang bilang ng mga boto para sa mga party-list. Ang party-list, ayon sa batas, ang dapat kumatawan sa nasasantabing mga sektor (marginalized sector) ng lipunan. Naiiba ito sa tradisyunal na mga partidong binubuo ng mayayaman at makapangyarihang angkan o pulitiko.

Sa ika-13 Kongreso, umupo ang anim na kinatawan mula sa Bayan Muna (3), Anakpawis (2), at Gabriela (1). Sila ang naging pinakamasusugid na kritiko ni Pangulong Arroyo na nagsulong ng makamamamayang mga panukalang batas na hindi inaayunan ng gobyerno at dambuhalang mga negosyante.

Katulad noong halalang 2004, binawasan nang husto ang boto ng mga ito (hitik ang TFPW sa ganitong mga ulat). Pero naging bukodtangi ngayon ang “taktika” laban sa kanila: ang paglaki ng TPLV. Aabot ito ng 16,558,080, ayon kay Comelec Chairman Benjamin Abalos. Kaya kailangan ng isang party-list ng botong 331,162 para makapagpaupo ng isang kinatawan. Sa nakaraang halalan, humigit-kumulang 250,000 lang ang minimum na botong kinailangan ng isang party-list para manalo, batay sa 12,721,952 TPLV.

Sa talaan ng Comelec (Hunyo 1, 2007) kung saan 89.41% na ng mga Certificate of Canvass o COC ang nabibilang, may botong 927,297 (6.68%) ang Bayan Muna; 581,510 (4.19%) ang Gabriela; 349,698 (2.52%) ang Anakpawis; 216,998 (1.56%) ang Kabataan; at 34,459 (0.25%) ang Suara Bangsamoro.

Kung magpapatuloy ang nasabing tunguhin, inaasahang makakakuha ang Bayan Muna ng tatlong puwesto, Gabriela ng dalawa, at Anakpawis ng isa. Maaari pa rin umanong makakuha ang Kabataan ng isang puwesto kapag nadiskuwalipika ang umano’y mga party-list ng Malakanyang na dinagdagan ang boto; at mabawasan ng isa hanggang dalawang milyon ang TPLV.

Sa senaryong tataas nang husto ang bilang ng TPLV sa pagpasok ng mga COC mula sa 11 probinsiya sa Mindanaw, mababawasan ng tig-isa sa inaasahang puwesto ang Bayan Muna (magiging 2 na lang), Anakpawis (magiging 1), at Gabriela (1). Pero ang mas mabigat na huling balita, susundin na raw ng Comelec ang “Panaganiban Formula” ng Korte Suprema na tiyak na magpapaliit pa sa bilang ng mga progresibo sa Kongreso. Sa nasabing pormula, ang nangungunang party-list lamang ang maaaring makakuha ng tatlong puwesto. Ang sumunod na mga party-list na nais makakuha ng mahigit sa isang puwesto ay isasailalim sa bagong pag-compute. Hahatiin (divide) ang bilang ng kanilang mga boto sa bilang ng mga boto ng nangungunang party-list. Ang resulta nito ay imu-multiply sa karagdagang puwestong nakuha ng nangungunang party-list, para makuha ang karagdagang puwesto ng sumunod na mga party-list. Hindi ito hihigit sa isa. Lalaki rin ang bilang ng mga botong kailangan para makapagpaupo ng higit sa isang nominado.

Ayon kay Nathanael Santiago, pangkalahatang kalihim ng Bayan Muna, “ang paglobo ng TPLV ay maisisisi sa pagtakbo ng mga party-list na prente ng Malakanyang.” Tinukoy ng TFPW ang dagdag na boto ng Alliance of Neo-Conservatives o ANC (4,554); Kasangga sa Kaunlaran (999); You Against Corruption and Poverty o Yacap (2,239); Coop-Natco Network Party (17,473); Barangay Association for National Advancement of Transparency o Banat (1,300); Kapatiran ng mga Nakakulong na Walang Sala o Kakusa (9,495); United Movement Against Drugs o Uni-Mad (36,589); Ahon Bayan (1,607); at Alliance of Rural Concerns o ARC (7,512). Ang mga ito ay kapwa may mga nominado at opereytor na konektado alinman kay Pangulong Arroyo o sa kanyang asawa.

Malaki rin ang bilang ng mga idinagdag na boto sa Buhay (3,135); Anak Mindanao o Amin (11,553); Association of Philippine Electric Cooperatives o Apec; Trade Union Congress of the Philippines o TUCP (1,899); A Smile (1,274); at Ang Laban ng Indiginong Filipino o Alif (21,027).

Noong Mayo 29, nagreklamo sa Comelec ang progresibong mga party-list laban sa Board of Canvassers (BoC) sa probinsiya ng Zamboanga Sibugay. Umano’y dinagdagan ng zero (0)sa dulo ang bilang ng boto para lumaki ang Coop-Natco at Uni-Mad. Nauna na ring kinasuhan ang BoC ng Caloocan dahil sa pagdadagdag ng boto ng Kasangga.

Naghahanda ngayon ang progresibong mga party-list sa paglobo pa ng TPLV mula sa ika-canvass pang boto sa mga probinsiya sa Mindanao kung saan naitala ang pinakamaraming kaso ng pandaraya. Kuwestiyonable umano na 98.54% ng mga botante sa Sulu ang bumoto para sa party-list; at 89.02% naman sa Tawi-Tawi. Ang mga ito ay halos doble sa antas ng mga bumoboto para sa party-list (wala pang 50%) sa buong bansa.

“Dahil sa mga pangyayaring ito, nawawalan ng saysay ang sistemang party-list na siyang dapat nagsisilbi para sa interes ng nasasantabing mga sektor,” ani Zaynab Ampatuan, unang nominado ng Suara Bangsamoro.

Tiwala ang progresibong mga party-list na muli nilang makakamit ang kabuuang 2.6 milyong boto noong halalang 2004. Pero posibleng ang malinaw na mandatong ito para umupo sa Kongreso ay masalaula, nang dahil sa tulak ng Malakanyang na nabawasan ang mga progresibo sa kaharian ng mga trapo.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: