Muling Paglathala

Moro pinagbintangang terorosta: Bigong eksperimento ng HSA?

Posted by mamamahayag on September 4, 2007

Ilang-Ilang D. Quijano
Pinoy Weekly, Taon 6 Blg 33
Agosto 22, 2007

HINDI na maibabalik sa dati ang buhay ni Kaharudin Usman Talib.

Noong Agosto 6, nangumpisal sa telebisyon si Talib. Isa siyang “miyembro ng teroristang grupong JI (Jemaah Islamiyah),” na may planong mambomba sa isang shopping mall at terminal ng bus sa Kamaynilaan. Sinabi niya na JI ang nambomba sa Yellow Bus Line sa Koronadal City noong Agosto 3, kahit pa inako na ito ng mangingikil na Al Khobar Group.
Agosto 7, si Talib ay nakabandera naman sa mga pahayagan, lokal at internasyunal. Bida ang SPD (Southern Police District) at Isafp (Intelligence Services of the Armed Forces of the Philippines) dahil mga ahente nila ang nakasakote sa “aminadong terorista.”

Hindi bale na kumanta si Talib matapos ang tatlong araw na hindi inilitaw ng mga awtoridad, na dinakip siya noong Agosto 3 sa SM Bicutan nang walang mandamyento. Hindi bale na dinala siya sa SPD na ang katawa’y pasa-pasa, na iniharap siya sa midya nang hindi pa nakakausap ng abogado at mga kapamilya.

Kamakailan, ibinasura ni Prosecutor Apolinar Quetulio ng Parañaque City ang kasong illegal possession of explosives laban kay Talib. Walang probable cause ang bintang ng pulisya — na may nakumpiskang blasting cap, detonating cap, at leg wire kay Talib. Pinalaya noong Agosto 25 ang Moro, na tatlong linggo nang nakapiit.

Ang nakapagtataka, bakit hindi kinasuhan ng pulisya si Talib sa ilalim ng ibinibidang Human Security Act?

Perpektong fall guy?

Si Talib, ayon sa kapatid na si Abdul Basit at abogadong si Zainudin Malang, ay hindi terorista. Isang mahirap na magsasaka mula sa Brgy. Libutan, Mamasapano, Maguindanao, lumuwas siya sa Maynila noong Abril para asikasuhin ang mga papeles pa-Saudi Arabia. Mamamasukan siyang drayber sa pamilyang pinagtatrabahuhan ng asawang domestic helper. “Magandang pagkakataon na sila’y magsama. Kaya siya nasa Maynila. Bagong-bago pa ang passport niya. Yung araw na nangumpisal siya sa harap ng kamera, papunta siya sa ahensiyang mag-aasikaso sa kanyang visa,” ani Malang sa PINOY WEEKLY.

Perpektong fall guy si Talib: bagong-salta, hindi bihasa sa Tagalog (kundi sa lengguwahe sa Maguindanao), at halos walang pinag-aralan (Grade 1 lamang). Nangungupahan ito sa Maharlika Village sa Taguig City, at ayon kay Basit, ay nagtatraysikel habang naghihintay ng pag-alis.

Naalerto sina Malang at iba pang abogado ng Association of Muslim Advocates of Law, Bangsamoro Lawyers Network, Inc., at Muslim Legal Aid Foundation, Inc. nang ireyd ang Maharlika Village noong Agosto 4.

Saksi sa kaduda-dudang reyd ang mga kapwa-nangungupahan ni Talib at iba pang kapitbahay. Ayon sa sinumpaang salaysay ni Norambeyn Tindig, 16: “Pinasok kami ng mga pulis mga 3 p.m., walang search warrant. Wala sila(ng) kasama sa barangay o residente dito sa amin. Nung naghahanap sila, wala sila nakita. Sabi nila, excuse me, meron kami hahanapin. Pagkatapos, pinalabas kami at humanap sila ulit. Mga pulis lang ang nasa loob. Pagkatapos ng ilang sandali, pinapasok kami ulit. Tapos, sinabi nila na may nakita silang bomba.” May hiwalay na kasong isinampa sa Taguig City ang mga awtoridad laban kay Talib para sa umano’y mga ebidensiyang nakalap sa reyd. Hindi pa ito nadedesisyunan ng piskalya.

Ipinakita pa ni Chief Supt. Roberto Rosales ng SPD sa midya ang umano’y text message na laman ng nakumpiska ring Nokia 3310: “Bilisan mo ang programs jan, isabay natin ang maynila davao at gnsan kc ncmolan na ang marbir kaninang 5 p. Marami nsogatan, ngmo2ni2r and ksamahan ntin sa labas.”

Katawa-tawa, ani Malang, ang nasabing text message. “Unang-una, hindi bihasa sa Tagalog si Talib. Pangalawa, kung totoong sopistikadong operasyon ito ng JI, bakit sila gagamit ng napaka-obvious na mga termino?”

Kahit pagpatay kay Ninoy, aaminin

Kahit ang pagpatay kay Senador Ninoy Aquino at presidente ng U.S na si John F. Kennedy ay aaminin ng isang taong pinahirapang katulad ni Talib, ayon kay Malang. Umano’y sinuntok, tinadyakan, sinaklutan sa ulo, at pinasukan ng tubig sa ilong (water cure). Sa isang punto habang nakapiring si Talib, maingay at dahan-dahang hinasa ang kutsilyo at saka inilapat sa kanyang leeg.

Kinumpirma ng SPD sa mga abogado noong Agosto 4 na si Talib ay nasa kustodiya ng Isafp at iniimbestigahan. Sa pag-iinspeksiyon ng mga opisyal ng CHR (Commission on Human Rights) na sina Tony Abbago at Jun Soriano noong Agosto 7, positibo si Talib sa mga marka ng tortyur.

Sa pakiwari ni Malang, bagaman malinaw na terorismo ang bintang, sinampahan na lamang si Talib ng illegal possession of explosives sa halip na paglabag sa HSA dahil alam ng pulisya na hindi nito sinunod ang umano’y mga safeguard o probisyong kontra-abuso ng kontrobersiyal na batas.

Ayon sa Section 18 ng HSA, bago idetine, dapat iharap ng mga awtoridad sa isang huwes o opisyal ng CHR ang sinumang suspek na inaresto nang walang mandamyento. May kaukulang parusa na 10 hanggang 12 taong pagkakakulong ang lalabag dito. Ipinagbabawal din sa Section 25 ang tortyur sa suspek, na may parusang 12 hanggang 20 taong pagkakakulong.

Kapag napatunayang inosente ang suspek, magbabayad ang mga awtoridad ng P500,000 kada araw na ito’y idinitine nang walang mandamyento, ayon pa sa Section 50.

“Ito ang hinihintay ng mga abogado, grupong pangkarapatang pantao, at iba pang tutol sa HSA — isang test case para patunayang labag ang batas sa Konstitusyon. Kaya hayun, ang takot lang (ng pulisya),” ani Malang.

Nakabinbin sa Korte Suprema ang mga petisyon laban sa HSA na naging epektibo noong Hulyo 15.

Kung inosente nga si Talib sa krimen ng terorismo, tulad ng iginigiit ng mga pamilya, kakilala, abogado, at panimulang kinatigan ng piskal, malaking palaisipan kung bakit siya ginanoon ng mga awtoridad. (Sabagay, hindi ito ang unang pagkakataon. Libu-libong Moro ang biktima na ng “giyera kontra-terorismo” ng US, na todong inilalarga ng gobyernong Arroyo.)

Marahil, ang mahalaga ay kumbinsihin ang madla na may mga terorista nga, na kailangang gamitan ng ektraordinaryong batas. Marahil, ang mahalaga, may maiprisinta silang arestado kahit walang sala. Kahit may totoong mga salarin na hindi inaaresto.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: