Muling Paglathala

Isang babaing nakaupo, itinatakwil ng madlang kababaihan

Posted by mamamahayag on March 12, 2008

Ilang-Ilang D. Quijano
Pinoy Weekly Taon 7 Blg. 9
Marso 5-11, 2008

Sa Marso 8, Pandaigdigang Araw ng Kababaihan, magmamartsa ang libu-libong kababaihan para irehistro ang pagkasuklam sa isang babaing nakaupo na nagtaksil diumano sa kadakilaan ng kababaihan.

MAGING sa sukat ng Forbes Magazine, bituing nawawalan ng ningning si Pangulong Arroyo.

Sa listahan ng 100 Pinaka-makapangyarihang Babae ng Forbes noong 2005, angat si Arroyo sa katayuang Bilang 4, nakikipagkiskisan ng siko kina US Secretary of State Condoleeza Rice at artistang si Oprah Winfrey sa diumano’y impluwensiya. Noong 2006, bumagsak ang kanyang ranggo sa Bilang 45. Noong nakaraang taon, Bilang 51 na lamang siya.

Kung maagang matatanggal sa puwesto, na ibinabadya ng pampulitikang sitwasyon ngayon, tuluyan na siyang mabubura sa listahan. Maitatala siya sa kasaysayan ng Pilipinas na unang babaing presidenteng pinatalsik sa puwesto—sa pagpupursige na rin ng kanyang mga kabaro.

BabaLa! kay Arroyo
“Galit kami na ang pamunuan ng isang babae, ni Gloria Macapagal-Arroyo, ang walang-dudang naging pinakapasista, sinungaling, tiwali, at walang-prinsipyo sa kasaysayan ng bansa. Pinagtaksilan niya ang mataginting na kasaysayan ng kabayanihan at integridad ng mga babaing lider at ipinahiya ang mga mamamayang Pilipino.”

Ito ang nakasulat sa isang tarpaulin na pinirmahan, sa malaking kilos-protestang kontra-Arroyo noong Pebrero 29 sa Ayala Ave., ng mga lider ng bagong-tatag na alyansang BabaLa! (Babae Laban sa Katiwalian). Kabilang dito sina dating Sen. Leticia Ramos-Shahani, si Bibeth Orteza, dating presidential adviser Amina Rasul, Rep. Liza Maza at Rep. Luz Ilagan ng Gabriela Women’s Party, Connie Bragas-Regalado ng Migrante International, Emmi de Jesus ng Gabriela, at iba pang lider-kababaihan mula sa sektor ng kalusugan, akademya, magsasaka, manggagawa, at maralitang komunidad.

Tulad ng marami pang iba noong araw na iyon, bitbit nila ang isang banner na nagsasalarawan kay Arroyo bilang demonyita. Bunsod ito ng pagbubunyag ni Rodolfo Noel “Jun” Lozada Jr. na tinawag ni Sek. Romulo Neri ang Pangulo na “evil” kaugnay ng eskandalong NBN-ZTE.

Pero ayon kay De Jesus, isa sa 40 convenor ng BabaLa!, “Hindi usapin ang kasarian. Basta kontra-kababaihan at kontra-mamamayang pangulo ka, dapat ka talagang ibasura.”

Ang imahe ni Arroyo bilang masamang tao ang nag-udyok sa wakas sa maraming kababaihang middle class, dati’y di nakikialam, na humugos sa lansangan noong Peb. 29. Paglabas ng katotohanan ang sigaw ng mga kolehiyala ng Assumption College, paaralang elementarya ni Arroyo. Pagtaguyod sa magandang ehemplo ang ipinaglalaban ng mga madre’t guro. Binigkas ang tulang “Lumuha ka Aking Bayan”, na pagbalikwas sa labis na pang-aapi ang panagawan, ng artistang si Gina Alajar.

Tanggalan at kontraktuwalisasyon
Para sa mga babaing matagal nang dumadalo sa mga kilos-protestang kontra-Arroyo, masaya ang pakiramdam na hindi na sila nag-iisa sa “pagkasuklam” sa gobyernong diumano’y matagal nang nagpapahirap sa kanila.

Bago tumungo sa Ayala Ave., galing sa isang piket sa Department of Labor and Employment si Rosalie Marcial, 38, dating manggagawa ng garments sa Laws Textile Phils. sa Taguig City. Ngayong Enero, bigla na lamang nagsara ang pabrikang pang-eksport na kanyang pinasukan sa nakaraang 20 taon. Ngayon, kabilang na siya at ang 272 pa niyang kasamahan sa hukbo ng mahigit isang milyong kababaihang walang trabaho.

Hinala ng mga manggagawa na karamiha’y babae, hindi nalulugi ang kompanya. Katunayan, muling magbubukas ito para kumuha na lamang ng mga kontraktuwal.

Sinasabing lalong lumala ang kontraktuwalisasyon sa ilalim ng gobyernong Arroyo. Noong 2007, karamihan sa nalikhang karagdagang trabaho ay di-permanente at may pinakamababang sahod. Sa mga trabahong karaniwang bukas sa mga kababaihan, napakaliit ng sahod. Ang mga nagtatrabaho sa agrikultura, tumatanggap lamang ng P135 kada araw, P290 sa manupaktura, P242 sa wholesale at retail, at P136 lamang sa mga nagtatrabaho sa kanilang bahay.
“Talagang wala siyang silbi,” galit na pahayag ni Gina Flores, opisyal ng unyon ng Laws Textile Phils. na nabuwag kasabay ng tanggalan, hinggil kay Arroyo. “Taliwas sa sinasabi niyang (Arroyo) magandang ekonomiya ang nangyayari.”

Nakasandal si Arroyo sa polisiyang export-import, kaya kapag umaalis ang mga kapitalistang namumuhunan sa bansa, mistulang nakatiwangwang ang mga manggagawa. “Wala kaming pupuntahan. Wala kaming ibang pagkakakitaan. Kaya malaki ang kasalanan niya,” sabi pa ni Gina. “’Yung dagdag-sahod para sa pagtaas ng bilihin, hindi niya magawa.”

Pananamantala sa OFW
Ikinagagalit naman ng kababaihang migrante ang mga patakaran hinggil sa mga kasambahay ng Philippine Overseas Employment Administration o POEA na ipinasa noong 2007. Naniningil ngayon ng skills assessment fee ang Technical Education and Skills Development Authority na P8,000 hanggang P10,000 kada aplikante.

“Sa balatkayo ng dagdag na proteksiyon sa mga kasambahay, ang mga patakarang ito ay ‘kotong’ ni Gloria. Hindi kami magtataka kung nakakatanggap din ang Unang Pamilya ng kickback mula rito,” ayon kay Santiago, pangkalahatang kalihim ng Migrante International.

Noong nakaraang taon, may 124,665 kababaihan ang nangibang-bansa. Pinakamarami ito sa ilalim ng gobyernong Arroyo. Karamihan, nagtatrabaho sa Gitnang Silangan at Asya bilang kasambahay.

Dahil sa diumano’y mga krimen na kadalasang kakabit ng pang-aabuso sa kamay ng mga amo, may 500 kababaihang OFW (Overseas Filipino Worker) ang nakakulong. Lima ang nahatulan ng kamatayan sa ilalim ng gobyernong Arroyo.

Habang nalalagay sa panganib ang kababaihang OFW, ibinebentang opsiyon naman ng gobyerno ang micro-financing para sa mga kaanak na naiwan ng mga nangibang-bansa.

Matatandaang noong selebrasyon ng Pandaigdigang Araw ng Kababaihan, Marso 8 ng nakaraang taon, napahiya si Arroyo sa kaharap niyang mga babaing empleyado ng gobyerno. Nang tanungin niya kung sino ang nakinabang sa proyektong micro-financing ng gobyerno, isang pakutyang “wala” ang isinagot sa kanya. Iyon pala, hindi mga benepisyaryo ng micro-financing ang kaharap niya.

Ngayong taon, micro-financing o pagpopondo sa maliliit na negosyo pa rin ang tema ng National Commission on the Role of Filipino Women para sa Buwan ng Kababaihan. Sinasabing itutuon ng gobyernong Arroyo ang buong “lakas” sa pagkapapasulpot ng pondo para ilaan sa mga inisyatibang may kaugnayan sa gender equality o pagkakapantay-pantay ng kasarian at ang pagpapalakas sa puwersa ng kababaihan.

“Sa totoo lang, parang mumo lang iyan kung itatapat mo doon sa ninakaw ni [Arroyo],” sabi ni De Jesus. “’Yung pangkalahatang sitwasyon, wala namang trabaho rito, so lalo niyang (Arroyo) isinasadlak ’yung kababaihan na lumabas ng bansa kahit mapanganib.”

Hirap na nanay
Gutom naman ang dinaranas ng kababaihan at kanilang mga kaanak na naiiwan sa bansa. Sa huling sarbey ng Social Weather Stations noong ikaapat na kuwarto ng 2007, umaabot sa 6.1 milyong pamilya ang nakakaranas ng gutom. Sa isang tradisyunal na pamilya, sinasabing ang babae ang kumakain nang “huli” at “pinakakaunti” dahil sila ang responsable sa pagtiyak na may maihahain sa mesa.

Pahirap nang pahirap ang tungkuling ito. Sa pagsubaybay ng CWR (Center for Women’s Resources), sumirit ang presyo ng batayang mga bilihin tulad ng bigas (4.37%), sardinas (1.21%), noodles (5.35%), asukal (15.89%), gatas (17.69%), kape (1.36%), mantika (18.18%), at sabong panlaba (0.69%) ngayong Enero 2008 mula noong Enero 2007.

Salik sa pagtaas ng presyo ng batayang mga bilihin ang tuluy-tuloy na pagtaas ng presyo ng langis. Hindi ito maibsan ng gobyernong Arroyo na diumano’y sadyang nagpapanatili sa kartel ng malalaking kompanya ng langis. Maging ang mungkahi ni Sen. Manuel Roxas III na alisin pansamantala ang 12% Expanded Value-Added Tax sa mga produktong petrolyo, hindi pa inaaksiyunan.

Tumaas din ang presyo ng 11-kilong tangke ng Liquefied Petroleum Gas o LPG ng P76.94 mula noong nakaraang taon. Dahil sa kawalan ng badyet sa pagluluto, may halos kalahati ng mga nanay sa National Capital Region ang gumagamit ng mga alternatibo sa LPG tulad ng uling, kerosene, bao ng niyog at kahoy, ayon sa sarbey ng CWR.

Samantala, tumaas ang singil sa tubig na naging P25.94/metro kubiko nitong Enero 2008, mula sa P19.59/metro kubiko noong Enero 2007. Sa karaniwang konsumo ng tubig ng isang pamilya na 30 metro kubiko kada buwan, P190.50 ang dagdag na bayarin ng mga nanay, ayon pa rin sa kalkulasyon ng CWR.

Karahasan vs kababaihan
Sa ika-17 anibersaryo ng PNP (Philippine National Police) noong Pebrero 6, ipinagmalaki ni Pangulong Arroyo “ang mga ginagawa ng pulisya para proteksiyunan ang mga bata at kababaihan.” Sa sobrang tuwa, iniutos niyang pintahan ng purple ang lahat ng Women’s Desk ng PNP para umano ma-engganyo ang kababaihan na dumulog dito.

Pero kalunus-lunos pa rin ang datos ng karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak o VAWC (Violence Against Women and their Children). Noong 2007, tinatayang may isang babaing nagiging biktima ng karahasan sa bawat isang oras at 13 minuto, ayon sa mga reklamo sa PNP, Department of Social Welfare and Development, at Gabriela.

Isang babae ang nagagahasa kada pitong oras at 30 minuto; isang babae ang nabibiktima ng seksuwal na pang-aabuso (sexual harassment) sa kada 18 oras at 50 minuto; isang babae ang nabubugbog kada isang oras at 50 minuto; at isang babae ang nabibiktima ng sex trafficking, prostitusyon o pornograpiya kada dalawang araw.

Walang hustiya ang nakakamit ng karamihan sa ganitong krimen. Mula 2005, walang naresolba ni isang kaso ng VAWC ang Department of Justice Task Force. Katunayan, isa sa bawat tatlong kaso ng VAWC ang ibinasura nito.

Samantala, ayon kay De Jesus, may mga uri pa ng karahasan laban sa kababaihan na direkta at sistematikong ipinapalaganap ng gobyernong Arroyo.

Mula Hunyo 2007 hanggang Pebrero ngayong taon, may 5,745 pamilyang dinemolis ang tahanan para magibigay-daan sa samu’t saring “proyektong pangkaunlaran” ng gobyernong Arroyo sa NCR.

Samantala, umabot na sa 1,010 ang kababaihang biktima ng mga paglabag sa karapatang pantao sa ilalim ng Oplan Bantay Laya I at II, programang kontra-insurhensiya ng gobyernong Arroyo. (Tingnan ang talaan) Halos 100 ang pinaslang dahil sa kanilang pampulitikang paninindigan. Nananatili namang nakapiit ang makabayang mga lider-kababaihan tulad nina Angie Ipong, 63, na dinukot noong 2005; at Elizabeth Principe, 60, na dinukot noong nakaraang taon.

Marso 8
Pandaraya, pagsisinungaling, korupsiyon, pagpapahirap at karahasan laban sa kababaihan. Para sa BabaLa!, higit pa sa sapat ang mga dahilang ito para paalisin sa puwesto at papanagutin para sa kanyang diumano’y mga krimen ang isang babaing pangulo.

Sa pagdiriwang ng Pandaigdigang Araw ng Kababaihan, bitbit ng BabaLa! ang islogang “Gloria, out now!” Pinakamalaking pambansang protesta ng kababaihan laban kay Arroyo ang kanilang inihahanda. Lalahukan ito ng pinakamalawak at pinakamalapad na hanay ng kababaihan hindi lamang sa Kamaynilaan kundi sa buong bansa.

Sabi pa ni De Jesus, hindi sila titigil sa paglaban kahit mapatalsik na ang Pangulo. Magiging bahagi sila ng pagbabantay sa maling pamamalakad ng gobyernong papalit at pagtiyak na mapaparusahan si Arroyo.

Aniya, matagal pa marahil bago mapatalsik si Arroyo. Pero nakakatiyak tayong sa Marso 8 ngayong taon, malakas na irerehistro ng kababaihan ang mensaheng ito. Ihahayag din nila ang tinatawag nilang tunay na pagpapakahulugan sa “makapangyarihang kababaihan,” na kaiba sa pakahulugan ng Forbes Magazine na nagturing kay Arroyo na “isa sa makapangyarihang mga babae” sa mundo.

“Ang malawak na bilang ng kababaihan ay makapangyarihang puwersa ng pagbabago sa lipunan,” pagtatapos ni De Jesus.

May ulat sina Noel Sales Barcelona, Charlene Sarmiento, Catherine Bucu, Evie Macapugay, at Shiela Alvarado

Ang babaing nagpatigalgal kay GMA

PANSAMANTALANG natigalgal si Pangulong Arroyo nang umalingawngaw ang mga sigaw ng mga kabataang aktibista. Ang lobong dapat paliliparin, nanatili sa kanyang kamay.
Sa selebrasyon ng Buwan ng Kababaihan sa munisipyo ng Calamba, Laguna noong Marso 3, babae ang isa sa siyam na “heckler” na dinakip at ikinulong nang ilang oras dahil sa diumano’y panggugulo sa pangulo.

Heto ang salaysay ni Ivee Jade Tañedo ng Gabriela Youth sa PINOY WEEKLY:

“Nagsimula nang sumigaw ng ‘Pahirap sa masa, patalsikin si Gloria!’ ang mga nagpoprotesta. Agad na tumakbo papalapit ang mga PSG (Presidential Security Group). Pinaghahawakan sila sa leeg na parang mga aso. Halos mawalan ng malay si Antonio Precilla (Bayan Muna). Nakaangat na mula sa lupa ang kanyang katawan. Pilit na pinagtatakpan ang kanilang mga bunganga hanggang sa masugatan ang isa (John Angelo Dagnalan, League of Filipino Students). Nakapagladlad ng “Oust GMA” banner ang isa, ngunit dali-daling hinablot ito ng PSG, pati na rin ang may hawak (Mark Velasco, Kabataan Party).

“Nang inilabas ko ang videocam para kunan ang panghaharas, agad itong tinakpan ng isang PSG. Tinulak ako at nasaladsad sa semento. Pinagtutulakan ako ng apat na PSG kahit nakahambalos pa ako sa semento. Binalikan ako ng isang kasama para tulungang makabangon. Saka pa lamang lumapit ang isang PSG upang pagsabihan ang kanyang mga kasamahang ’wag akong sasaktan dahil ‘babae ako.’

“Minimum ang dalawang naglalakihang PSG sa bawat hinuli. Pinagtutulak kami papunta sa presinto ng PNP (Philippine National Police). Sinusuntok at binabatukan ang mga kasamahan ko. Habang tinatawagan ni Nante Eclevea ng Bayan Muna ang aming abogado, hinablot ng isang lalaking naka-sibilyan ang kanyang cellphone. Sinuntok pa siya sa tagiliran.

“Sinabing dadalhin kami sa ospital upang makapagpa-medikal. Hindi kami pumayag na sumama hangga’t hindi dumarating ang abogado. Pinipilit kami ng opisyal ng PNP na sumama at binantaang bubuhatin kami. Ngunit hindi kami nagpapilit. Hindi kami naghiwa-hiwalay. Nakumpirma ng isang kontak sa labas na hindi raw pala kami sa ospital dadalhin, kundi sa Camp Vicente Lim. Naitanong niya kasi sa isang pulis kung nasaan na ang mga ‘nanggulong aktibista’ sa programa noong umaga. Ang sagot ng pulis ay ‘dadalhin na sa Camp Vicente Lim.’ Dinala na kami sa kulungan at nanatili doon ng mahigit-kumulang apat na oras.

“Taliwas sa pagdiriwang ng Buwan ng Kababaihan, mismong isang babae ang sinaktan at pinagtutulak. May mga sumisilip pang militar sa presinto dahil ‘may babae’ nga raw.

“Hindi tunay ang sinasabi ni GMA at ng United Nations na tayo ang may pinakamalaking pagbabawas sa diskriminasyon sa kababaihan. Ipinagmalaki pa niya ’yung mga kababaihan mula sa Siniloan na binigyan raw ng kabuhayan. Hindi na siya nahiya sa mga panloloko at pagbabalatkayo niya upang mapabango ang kanyang pangalan sa iilan lamang.

“Sa loob mismo ng selda, kapag nag-iinuman ang mga pulis, ginagawang ‘pulutan’ ang ilang kababaihan. Ang lakas ng loob na mambastos ng mga dapat tagapagpatupad ng batas.

“Mismong si GMA na isang babaing presidente, hindi isinusulong ang kagalingan at karapatan ng kababaihan. Hindi siya ang pinapahirapan; siya ang nagpapahirap. Hindi siya ang dinadahas; siya ang pangunahing nandarahas, di lamang sa mga kababaihan, kundi sa bawat mamamayan. Siya ang nararapat na ipasok sa selda, at ikulong nang habambuhay.”

*Ang iba pang dinakip at ikinulong: Erick Paco (Bayan Muna), Vicfer Sianko (Kabataan Party), Jun Mir Horca (Kabataan Party), at Frederico Torres (Bayan Muna).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: