Muling Paglathala

Pen Medina: Artista sa lansangan

Posted by mamamahayag on March 12, 2008

Ilang-Ilang D. Quijano
Pinoy Weekly Taon 7 Blg. 8
Pebrero 30 – March 4, 2008

Laging makikita sa mga rali at mga pagdinig sa eskandalong NBN-ZTE si Pen Medina. Doon, di mahilig sa kamera ang beteranong aktor. Kinapanayam siya ng PINOY WEEKLY para maukilkil ang kanyang mga pagtingin at mahaba-haba na ring karanasan ng pakikisangkot.

Pinoy Weekly (PW): Bakit kayo sumasama sa mga rali?

Pen Medina (PM): Minsan sa rali, gusto nila nasa harap ako kasama ng ibang pulitiko. Okay lang na magkasama kami sa rali, huwag lang yung kapit-bisig sa martsa, basta pulitiko, kahit oposisyon pa…Wala akong grupo. Kahit noong estudyante ako, panahon ni Marcos, sumasama ako pero doon lang ako sa gilid. Ngayon, siguro dahil artista ako kaya kung minsan pinapagsalita ako. [Pero] nandoon ako sa lagi sa, kapag nagtakbuhan, madaling tumakbo. Pero [nakikisangkot] na rin ako noong panahon ni Marcos. [Lalo] sa mga pag-aaral tungkol sa nangyayari sa lipunan. ’Yun sana ’yung sinasabi ko sa mga grupo. Kasi nakaka-ilang rali na ’yung mga grupong sinasamahan ko. Sabi ko, sana may mga pag-aaral gaya noong dati, kasi yun yung pinakamabisang paraan. Hindi lang tayo yung nagsasalita, nagsasalita rin yung mga kausap natin, nagtatanong sa atin, nagtatanong tayo sa kanila. Kasi hindi naman lahat alam natin lalo na ngayon na ibang paraan ng pagkilos ang kailangan natin. Hindi na pwede yung noon na basta na lang naglabasan yung tao. ’Yun ’yung perception. Pero actually ang tagal hinanda ’yon. Noon pa kumikilos na ’yung iba lalo na yung Kaliwa, sa mga probinsya, laborers, sa mga community. Pero nung lumabas na yung mga kalokohan ni Marcos, tumindi na ’yung mga pag-aaral. At yung mga estudyante mas naging vigilant sila sa pagbabantay, sa pag-aaral. Hanggang noong dumating ang pagkakataon, ang dami nang lumabas kasi ang dami nang nabuksan ang isip. Ngayon hindi eh. Ang lakas ng propaganda ng administrasyon. Kaya ’yung hindi masyadong nakakaintindi sa sitwasyon, yung di masyado nakapag-aral, kapag natapatan ng katakot-takot na propaganda lalo ng authority figures, mawawala yung konting kaalaman nila, maisasantabi. So mangingibabaw, “Sinong papalit? Wala”. “Ganoon din naman yan, kapag nawala yan, bakit ko itataya buhay ko diyan?” Ngayon, kapag may sapat na pag-aaral ’yan, mamumulat ’yan. Kasi may nagsalita doon sa isang porum na inimbitahan ako. Kailangan daw may maging Ninoy (Aquino) ulit. Sabi ko hindi na po siguro kailangan umabot doon. Kasi kapag isang tao lang ang inasahan mo, walang mangyayari. Lalo na pag emosyon ang mauna. “Hindi, kailangan mauna ang emosyon para magalit yung tao.” ’Yung ganoon klase siguro hindi magtatagal, sabi ko, gaya ng nangyayari ngayon. Galit ka lang dahil nandoon si Marcos, namatay si Ninoy. Pagkatapos noon, pinabayaan mo na kay Cory. So unti-unti bumalik yung dating mga beterano na nasa gobyerno. So nagpatuloy yung ginagawa ni Marcos at [nagging grabe] ngayon kasi natuto sila nang natuto. Whereas kung nag-umpisa yung pag-iisip mo, natuto ka, nakita mo kung paano ka niloloko, nakita mo kung paano magiging mas mabuti ang buhay ng anak mo, ng magiging anak mo, yung kababayan mong naghihirap, mas matibay ang magiging paniniwala mo, pati yung pagiging militante mo, yung pagbabantay sa gobyerno. Mas matagalang galit yon….maiintindihan mo na yung buong sistema ang problema, kailangan palitan. Kaya ako, kung itong mapababa si Gloria, bonus sa akin. Kaya kailangan, pag-aaral, walang tigil na pag-aaral lalo na sa mga bata ngayon. Yung matatanda medyo nawawalan na ako ng pag-asa. Sa mga nakakausap ko, “’Wag na, ipaubaya mo na yan sa mga bata, trabaho na lang tayo.” Hindi eh, kasi inuunti-unti tayo. Susubok sila, kurutin muna natin. Uy, di pumalag. Ah, ganoon sila ha. O, suntukin natin nang medyo mahina sa braso. Hindi pumalag. Suntukin natin sa may tagiliran. Hindi pumalag. Suntukin natin sa may panga. Uy, hindi pa rin pumalag. Suntukin na natin ng isang upper, isang cross, tapos putulan na natin ng ulo ang susunod diyan. So ganoon ang nangyayari. Tinitimpla-timpla nila. Kung hanggang saan sila uubra to get their way. Kaya ako gusto ko tuluy-tuloy yung pag-aaral ko. Lalo na ngayon hindi simple yung paglalaban, mithi natin na mabago yung sistema. Noon ang simple eh, sa tingin natin. Eh ngayon ang dali nilang i-counter, ang daming taong involved, tapos ituturo lang yung kabila, tapos wala tayong heroic figure na pwede mag-rally yung tao. So yung tao may perceived indifference although naghihintay lang sila. Ako naman kaya ako nag-a-attend ng rali at sa hearing nakikinig ako, tapos gusto ko nga yung may discussion, para matuto pa ako. Lalo na sa paraan na akma ngayon kung paano ka [magpapaliwanag] sa mga tao para sandali lang, maimulat mo sa kanila ’yung katotohanan.

PW: Anong paborito ninyong karanasan sa rali?

PM: Noong Sona (State of the Nation Address), panahon ng Hello Garci, napuntahan ko ’yung pro-Gloria doon eh, nakipag-usap ako tapos nakumbinsi ko sila. Nagsigawan sila ng “Gloria Resign!” May isang babae na nagtanong na parang emosyonal, “Tinulungan kami ni Gloria, kayo wala naman kayong itutulong.” So nagpaliwanag ako. May kumuha sa aming cameraman, eh umalis siya, nagtatanong pa sa akin yung babae tapos [nakapalibot] na sa akin ’yung ibang mga tao. Nung medyo nakalayo na siya (yung midya), nagsigawan yung mga katabi ko. Walang kamera yan ha. Yung cameraman nagmadaling bumalik. So gusto ko ganoon ang mangyari sa atin. Na kahit sinong kausapin natin ilang minuto lang maipaliwanag natin ng malinaw at makukumbinsi natin yung kausap natin na tayo ay niloloko ngayon ng mga pulitiko. Makumbinsi natin ang ating mga kapatid, magulang, kapitbahay na kailangan tapusin na ito, ibahin na ang sistema. Eh paano natin mababago kung may isyu lalabas, tapos kapag medyo lumamig na wala na naman. Naghihintay lagi ng isyu. Naghihintay lagi ng taong lalabas. Kasi walang pag-aaral. Sabi ko nga kung may ganoon na noong time ni Cory, na may natatag na built-in na rebolusyon, na may taumbayan na nagbabantay sa gobyerno, kasi kailangan eh, ang laki ng temptation. Kapag naging pulitiko ka talagang at your disposal lahat lalo kapag naging presidente ka. Kaya kailangan may bantay doon. Isang tawagan lang, nandoon na yung mga tao ulit. Para sa akin, yun yung totoong People Power, hindi ’yung malaking rali lang ’yung nangyari noon. Siguro may power pero panandalian lang tapos binigay na lahat kay Cory. “Bahala ka na diyan kasi ikaw ’yung aming saviour, ikaw yung aming anghel.” Yung ganoong mentality. Dapat tayo. Kung sa Konstitusyon yan, sovereignty resides with the people. Di naman nasusunod. Sino yung nasusunod, itong mga public servant na binabayaran natin, tapos umaasta silang parang mga hari at diktador, kaya binabalewala yung umuupa sa kanila. Kasi hindi naiintindihan ng tao na tayo yung nagbabayad sa kanila tapos pinauubaya natin yung pera natin sa kanila in the form of taxes, yung buwis sa kinakain natin, sa binibili natin, sa sinasakyan natin. Dapat ’yun ’yung mapaliwanag nang malinaw.

PW: Kaynino kayo pinakamaraming natututunan sa mga rali?

PM: Kasi iba’t ibang sektor yan. May mahihirap, may academe, may laborer, may farmer. Hindi mo alam kung anong sitwasyon nila, kung paano sila niloloko ng landlord, halimbawa. So lahat ng iyon nakikita mo, napapagtagni-tagni mo. Lahat nang iyon natutunan mo kahit yung ordinaryong mamamayan lang na akala mo tatambay-tambay. So lahat yan, walang indibiwal o personality na pinag-uutangan ko. Aside from siyempre nagpapakita ako ng suporta. Siguro kahit papaano bilang artisa may maiimpluwensiyahan ako. Ewan ko, di ko alam, ayoko maging presumptuous.

PW: Nagsasalita ba kayo sa mga rali?

Oo, pero ngayon nga tumatanggi na ako kasi wala akong sasabihing bago na di pa nasabi ng iba. Kasi gusto ko kasi discussion, halimbawa may rali tapos pagkatapos may pag-aaral.

PW: Bakit hindi kayo naka-affiliate sa kahit anong grupo?

Unang-una, hindi ko talaga kilala itong mga (grupong) ito. Hindi ko talaga kilala itong mga (grupong) ito. Iniimbita lang ako. Pero alam ko na may pinaglalaban sila. Kaya…patulong-tulong lang ako, nagmumungkahi ng mga strategy.

PW: Ano ang mga estratehiyang iminumungkahi ninyo?

PM: Sabi ko kapag pumunta tayo sa Mendiola, [may kasamang mga] pari, mga madre. Huwag na tayo sisigaw. Kumanta tayo ng isang magandang kanta na lahat ay makaka-identify. ’Yung talagang kapag kinanta maaapektuhan ’yung mga madadaanan mo. Kukuha tayo ng mga choir na magagaling sa blending, parang mga anghel. Parang pelikula ’yung dating. Kasi kailangan maapektuhan mo yung emosyon ng tao. Parang teatro iyan. You have to set the mood. Tapos kapag receptive na yung mga tao, bombahin mo na nang bombahin (ng impormasyon).

PW: Kumusta ang paglahok ng iyong mga kapwa-artista sa mga usaping pampulitika?

PM: ’Yung mga kasama ko, sinasabi sa akin, “Trabaho na lang tayo” o “Pen, suot mo pa rin ’yan?” Galit sila sa nangyayari. Kaya lang ang attitude nila, huwag tayo makialam diyan, kaya na ’yan ng iba. Pero may mga aktibo sa mga direktor, sina Joel Lamangan, Carlos Siguion-Reyna, Bibeth Orteza. Tapos yung mga stuntman at supporting actor. Hanggang ’yung iba nawala na yung grupo, hindi tumagal dahil siguro kulang sa conviction, tapos ’yung iba mayroong kinalaman doon sa grupo ng mga pulitiko. Sa rali na lang kami nagkikita di na ako pumupunta sa mga pulong nila…’Yung pagpunta sa rali [sana] ng isang Robin Padilla, malaking bagay. Kaya lang hindi ko alam yung mga dahilan nila, may sari-sariling dahilan yan, siguro ayaw nilang magulo ’yung buhay nila. Lalo na, akala nila, hindi talaga sila apektado sa nangyayari ngayon. Hindi sila nahihirapan talaga. Hindi sila nagugutom, mayroon silang pampagamot, mayroon silang pampaaral sa mga anak nila, mayroon silang bahay at sasakyan. Although di nila nakikita yung kabuuan, yung pollution, yung pag-aari ng ating natural resources apektado na lahat ’yan. ’Yung utang natin na binubulsa yung kalahati tayo rin nagbabayad kaya pataas nang pataas yung buwis. Hanggang ngayon pinag-aaralan ko pa rin. Kasi worldwide yung problema eh, mga lider—mga pulitiko at mga businessman. Sila ’yung karaniwang nagpapahirap sa mga bansa. Kahit sa US eh. Yung mga pulitiko tau-tauhan lang ’yan ng malalaking businessmen. Tapos global na ang kanilang influence. Yung mga giyera namamanipula. Kaya sabi ko nga yung pagkilos hindi lang dito, dapat buong mundo kasi buong mundo na ang apektado, sa global warming [halimbawa]. Masisira ang mundo na hindi tatanda.

PW: Sa inyong personal na buhay, ano ang mga nakaapekto sa inyong pampulitikang pananaw?

PM: Ewan ko, siguro dahil mabait yung tatay ko. Ayaw niya nang may naaagrabyado although siya soft-spoken, hindi pala-away. Naging ministro ’yun eh. Plus, lumaki ako sa Arayat, Pampanga. Doon tuwang-tuwa kami kapag may [pinapatay na] magnanakaw o kaya [rapist]. Although masama kung titingnan mo ha kasi matutuwa ka kung may mamatay, masama yon diba. Yon nababalitaan namin, kung minsan nakikita namin pinatay ’yung ganitong magnanakaw, pinatay ’yung ganitong pulitiko ng mga Huk, tapos ng NPA. Pinatay ’yung ganito kasi masama siya. Siguro nakakaapekto sayo dahil bata ka eh. Although ngayon, pilit kong inaalis sa isip ko yon kasi mahirap ang patayan eh. Wala naman akong kakayahang pumatay at ayoko ring mangyari sa akin yon. Kaya pakiusapan na lang. Sana maawa na kayo, tama na, ang dami niyo nang napakinabangan diyan. Kami naman, pagbigyan niyo naman kami, yung mahihirap lalo na. So siguro yun yung dalawang factors. Yung tatay ko na tinuruan kami ng mabuti at masama, at yung sitwasyon sa Arayat, Pampanga na insant justice.

PW: Ano ang karanasan ninyo bilang estudyante noong panahon ni Marcos?

PM: Hinabol din kami sa mga rali. Nakalimutan ko na yung petsa. Basta kumalat ’yung rali sa buong U-belt. Nasa Morayta kami, lakad-takbo, may Metrocom na lumabas biglang lumabas. Pinagbabaril kami, hindi ko alam kung totoong bala. Takbuhan kami. Yung mga tindahan na nakasara talagang pinagbubukas. Ang babait kasi sa amin noon talagang marami nang sympathizer. Nangatog ako noon, doon lang ako binaril nang harapan. Ganoon lang, pero nandoon na ako, kumikilos na ako. Tapos ’yun nga ’yung pag-aaral. Kapag may polyeto na ibinibigay yung CBCP sa English, sinasalin namin. Mayroon kaming theater group (Teatro Kabataan kay Junie Gamboa). Noong bumaba yung martial law, pati yung administrasyon ng UE gusto nakaputi kami. Eh nagpipinta kami gusto nakaputi kaming polo at saka maikli yung buhok, naka-leather shoes. Nagreklamo kami kaya lang estudyante kami di kami pinakinggan. Ang ginawa ko, naka-polo ako, naka-leather shoes, hindi pa uso nagpapakalbo noon, nagpakalbo ako. Kasi pangit tingnan diba, noon ha. Nagsunuran yung iba sa amin, siguro anim kami, parang protesta. Kaya lang hanggang doon lang. Tapos nung 1976, community theater naman [iyong pinasok ko].

PW: ‘Yung sinasabi ninyong nasa sistema ng pamamahala ang mali, anong magandang sistema ang naiisip ninyo?

PM: Kahit ano yan, whether parliament o dictatorship o demokrasya. Hindi yung sistema ng pamahalaan ang sinasabi ko. Yung sistema ng pagpapatupad sa pamamahala. Bago mangyari yon dapat matitino…Kasi kahit anong batas ang ilagay mo diyan, kahit anong form of government, kapag ang tao masama, paikut-ikot lang yan, paiikutin lang yung Konstitusyon eh. Sistema, ibig ko sabihin yung pagkatao. Kung bubuuin mo yung gobyerno, i-pe-personify, yung maganda ang pagkatao.

PW: Anong tingin ninyo sa mundo ng showbiz?

PM: [Nakakadagdag ito sa pagkakalulong natin] sa personal na mga problema. Konting ano lang, umiiyak kasi nakita yung boyfriend may kasamang iba. Ibig sabihin nalilimita talaga. Sa mga palabas at komersiyal, kailangan ganito yung buhok mo, kailangan ganito yung amoy mo, yung damit mo. Kaya ’yung mga bata nalilimita. Yung cellphone mo, kailangan yung latest may kamera. Kaya nalilimita, dito lang ako sa circle kong ito. Hanggang doon lang.

PW: Posible ba ang reporma sa showbiz para maging mas politically relevant?

PM: Minsan napapag-usapan yan, minsan may mga porum ’yung civil society. [Kaso wala], negosyo eh. So kung maglagay man ng magagandang programa diyan, token, kasi masisira yung image nila na number one, na malaki ang kita.

PW: Kung sa teatro?

PM: Limitado ang audience ng theater, maliit. Tapos ang hirap kumuha ng audience kaya may sindikato rin iyan sa marketing. Again, nasa magandang pamamaraan pa rin ng implementasyon. Maganda ang theater, maganda ang TV na medium para sa pagbabago pero ’yung implementasyon di tama dahil ang number one consideration ay sarili, ibig sabihin pera. Ganoon pa rin, sistema pa rin.

PW: Hindi ninyo sinubukan maging lider sa inyong mga kapwa artista?

PM: Hindi eh, ayoko maging ganoon. Kasi ako naghahanap pa ako eh, hindi pa rin ako sigurado sa mga ginagawa ko ngayon. Basta alam ko lang, kapag naramdaman kong tama, ginagawa ko.

PW: Naniniwala ba kayo sa People Power fatigue?

PM: Hindi. Naghihintay lang (ang tao) eh. Hindi siya pagod. Kawalang pag-asa. Kasi sinong papalit? Ibig sabihin pag may nakita silang papalit, lalabas sila. Ngayon bigyan mo ng pag-asa ’yan, lalabas ’yan. Propaganda ng Malakanyang ’yang fatigue na ’yan. Makikita yung mga tao, ayaw na nila ng ganito. Kaya lang, wala silang nakikitang pag-asa kasi wala silang nakikitang papalit. Na mali rin. Huwag kang aasa sa isang tao lang o sa isang grupo. Halimbawa, nakaupo ang isang taong matino tulad ni Ed Panlilio, tapos biglang na-tempt. O na-blackmail. Papaano na tayo? Kailangan built-in na sa atin, para kung sino mang umupo diyan, anytime kaya nating (paalisin) nang tayo lang. Kasi ilan lang ’yung mga pulitiko na yan, kung tayo lumabas. Kahit nga 1/10 lang ng mga Pilipino lumabas ang dami na noon eh. Tapos tayo ’yung pipili. Kapag sinabi nila sumunod kayo sa Konstitusyon, halimbawa walang mapili [at] may law of succession. Pipilitin ka ba nila eh ang dami dami ninyo? Sino papanigan ng militar, sila ba? Eh hindi naman lahat ’yan (military) nakikinabang lalo na yung mga junior officer na may prinspiyo pa. Nasa atin lang ’yan. Kailangan lumabas tayo. Iparinig natin yung boses natin. At pagkatapos huwag natin ibigay sa isang tao lang. Kailangan gumawa ng isang network talaga na isang [iglap] lang, nandoon na kaagad.

PW: Bakit pumupunta ka pa sa Senado para manood ng mga pagdinig sa NBN-ZTE, kung puwede naman manood sa TV?

PM: Iba kapag nandoon ka. Nararamdaman mo. Sa TV kasi, nagmumura ako. Eh nagagalit sa akin yung anak ko. Sa Senate hindi ako puwede magmura kaya doon ako nanonood. Pero kapag may nagsisinungaling, nag-boo-boo ako talaga. Alam ng ibang sergeant-at-arms na ako ’yon. At saka siguro gusto ko ring makita ako ng ibang tao. Para lumakas din yung loob ng iba, kasi takot yung iba eh o kaya walang pakialam. Ayoko lang lumabas na umeepal ako.

PW: Ano pang mahahalang pampulitikang kaganapan ang dinaluhan ninyo?

‘Yung pagdinig sa Kongreso noong eskandalong “Hello Garci.” Isa ako sa mga sumigaw doon. Kasi may sumigaw na mga bata eh. Sinegundahan ko. Mayroon silang mga banner, nakatago tapos ilalabas. Eh ano, tinuturo ng (mga kongresista ng) administrasyon, pinapasita sa sergeant-at-arms. Sumigaw ako noon, “Ilabas niyo na ang katotohanan, ano ang kinatatakot ninyo?” Wala lang, ewan ko, kailangan natin gawin eh. Noong impeachment trial ni Erap, araw-araw ako doon. Pati ‘yung martsa sa Mendiola, sumama ako. Karamihan doon mga taga-Bayan at radikal na mga grupo. Galit na ako eh. Sabi ko bahala na, tutal malalaki na ‘yung anak ko. Nakita ko may mga taga-Gabriela, mga babae, sabi ko ang tatapang ng mga ito. Niyayaya ako doon sa ranggo nila eh kapag nagkagulo ‘yun ‘yung uunahin, ‘yun ‘yung mga radikal eh. Sabi ko, sige, bahala na. Buti bumaba (si Erap). Ewan ko, hindi ko matiis na hindi kumibo. Kapag nanonood ako (ng balita) ngayon naiinsulto ako. Nagsisinungaling sila, pinaiikot ’yung katotohanan. Diba ang linaw-linaw ng nangyayari tapos kapag nagsalita sina (Raul) Gonzalez, (Ignacio) Bunye, (Eduardo) Ermita, parang masyado sila kung manggago. Kapag hindi ka kumibo, “o sige gaguhin niyo na kami,” parang ganoon ’yung dating sa akin.

PW: Bakit ka naglalaan ng panahon para sa mga gawaing ito?

PM: Ano pa ba gagawin mo sa mundo? Mamamatay tayo lahat. Mabuhay ka na nang tama, nang gusto mo, na masarap sa kalooban mo.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: