Muling Paglathala

Kuwestiyonableng polisiya ng gobyernong Arroyo sa krisis sa bigas: Walang wisyo sa plano

Posted by mamamahayag on April 3, 2008

Ilang-Ilang D. Quijano
Pinoy Weekly Bol 7 Isyu 12
Abril 2 – 8, 2008

NAGKUKUMAHOG ang gobyernong Arroyo sa pag-iikot sa ibayong-dagat para punan ang pangangailangan ng mga Pilipino sa bigas. Pero batay mismo sa datos ng gobyerno, lumalabas na sasapat na ang ating suplay.

Ang masahol pa, mas mahal na nabibili ng gobyerno ang inaangkat na bigas kaysa sa lokal na mga bigas.

Para tugunan ang diumano’y napipintong “krisis sa suplay ng bigas,” nakatakdang mag-angkat ang DA (Department of Agriculture) ng tinatayang 2.1 milyong MT (metro tonelada) ng bigas ngayong taon. At para mapadali ang pag-aangkat, iniutos ni Pangulong Arroyo sa Department of Finance na pag-aralan ang pagbaba ng taripa sa inangkat na bigas. Bilang pang-engganyo ito sa pribadong sektor para makapag-angkat ng mas maraming bolyum katuwang ang NFA (National Food Authority).

Sa ngayon, nasa 50 porsiyento ng presyo ng inangkat na bigas ang ipinapatong na taripa pagpasok ng nasabing bigas ng Pilipinas.

Pero para sa mga magsasaka ng KMP (Kilusang Magbubukid ng Pilipinas), “gutom”, sa halip na “ginhawa”, ang idudulot ng liberalisasyon ng industriya ng bigas.

Ayon kay Rafael Mariano, tagapangulo ng KMP, palalalain lang nito ang dati nang tumitinding krisis sa bigas. Lalong tataas ang presyo ng bigas sa merkado at mawawasak ang kabuhayan ng mga magsasaka ng palay.

Kakulangan sa suplay?

Sa totoo lang, kaiba sa sinasabi ng gobyerno ngayon, masasabing walang “krisis sa suplay ng bigas.” Batay ito sa datos mismo ng DA, na nagsasabing aabot hanggang Oktubre ang kasalukuyang nakaimbak na palay ng gobyerno at makakatawid sa mga buwang walang ani (lean months) na Hulyo hanggang Setyembre.

Noong Marso 25, idineklara ng DA na aabot pa ng 57 araw ang nakaimbak na bigas ng gobyerno na 1.2-M MT. Isama pa rito ang aanihing palay ngayong tag-init, na kapag ginawang bigas ay aabot sa tinatayang 4.6-M MT. Ibig sabihin, makapag-iimbak ang gobyerno ng palay na tatagal nang 139 araw.

Nakabatay ang kalkulasyon na ito ng KMP sa 33,000 MT bigas kada araw na tinatayang makokonsumo ng Pinoy o national rice consumption; tinatayang 7.1-M MT na aanihing palay sa buong taon; at 65 porsiyentong recovery rate sa pagbibigas ng palay.

Ang natitira pang kakulangan sa suplay ng bigas para sa 2008 ay maaari nang kunin sa aanihin ng lokal na mga magsasaka ng palay sa Oktubre. “Kaya mali ang solusyon kung ibinabangga natin ang ulo natin sa importasyon, dahil wala naman palang pangangailangan at kaya naman pala nating likhain anuman ang kakulangan,” sabi ni Mariano.

Matumal man, tumataas pa rin ang taunang produksiyon ng bigas sa bansa.

Krisis sa presyo
Lumalabas na hindi “krisis sa suplay ng bigas” kundi “krisis sa presyo ng bigas” ang nararanasan ng bansa ngayon. Tumaas na nang P3 hanggang P4 kada kilo ang presyo ng commercial rice – dagok sa ordinaryong Pinoy na kanin ang pangunahing isinusubo sa araw-araw.

Sinasamantala lang umano ng kartel o malalaking mangangalakal ng bigas ang mataas na presyo ng bigas sa pandaigdigang merkado para makapagtaas ng presyo sa lokal na merkado, ayon kay Mariano. (Basahin ang kaugnay na artikulo)

Epekto raw ito ng polisiya ng gobyerno na ipaubaya sa pribadong sektor ang pagtakda ng presyo ng bigas. “Parang nakondisyon pa ’yung isip ng taumbayan, na dahil mahigpit ang suplay sa world market, mataas na ang presyo doon. Kaya sa mga trader, parang go signal na ito na itaas din ang presyo dito. Wala namang kontrol eh, di naman sila mapaparusahan kasi nga deregularisado (ang industriya),” aniya.

Ipinaliwanag ni Mariano na walang dahilan ang mga mangangalakal na itaas ang presyo. Ito’y dahil ang nakaimbak nilang bigas na mula sa huling anihan ng palay noong nakaraang taon, nabili nila sa mga magsasaka sa mababang presyo: P12 kada kilo o minsa’y mas mababa pa sa support price o presyong binibili ng NFA na P11.50 kada kilo.

Kung pagbabatayan ang rule of thumb o kalakaran sa industriya ng bigas, 70 porsiyento lamang ng presyong ibinili sa palay ang dapat ipatong bilang tubo. Ibig sabihin, kung nabili ang palay sa P12 kada kilo, dapat P18.70 lang ang presyo nito sa merkado. Pero kadalasang lampas dito ang presyo ng bigas kada kilo dahil walang kontrol ang gobyerno sa kinikita ng kartel sa bigas, sabi ni Mariano.

Bilhin ang lokal na palay

Simple lamang ang inihahaing solusyon ng mga magsasaka sa krisis sa bigas: bilhin ng NFA ang 25 porsiyento ng lokal na produksiyon ng palay. Nang sa gayon, maibenta ito sa merkado sa halagang P18.25. Maiiwasan umano nito ang pagkubra ng kartel sa bigas sa lokal na palay na ibinebenta sa merkado bilang mamahaling commercial rice.

Mas matipid din ang hakbang na ito para sa gobyerno, na kapag bumili ng inangkat na bigas ngayon mula sa Vietnam ay gagastos ng $708 kada MT o katumbas ng halos P26 kada kilo. Isama pa ang interes at gastusin para sa iba’t ibang yugto ng transportasyon hanggang distribusyon, lumalabas na malaki ang lugi ng gobyerno sa importasyon.

“Kung gagastos na lang din ang gobyerno ng P2 Bilyon sa importasyon, bakit hindi na lang bilhin sa P11.50 support price ang palay ng mga magsasaka at ibenta niya ng P18.25? Kung di man break even may kaunti pa nga siyang kita,” sabi ni Mariano.

Sa kasalukuyan, umaabot lamang sa isang porsiyento ng lokal na produksiyon ng palay ang binibili ng NFA, ayon sa KMP.

Sa mandato ng NFA, dapat 10 porsiyento ng lokal na produksiyon ng palay ang binibili nito.

Pangamba pa ng KMP, kapag nahuli ang dating ng inangkat na bigas at pumasok ito sa Oktubre, kasagsagan ng anihan, lalong hindi mabibili o mababarat ang palay ng lokal na mga magsasaka.
Bukod pa rito, ibebenta sa isang subasta ang di naibentang inangkat na bigas, kahit sa presyong mas mababa na sa release price na P18.25. “May kikita na naman doon. May makaka-korner na naman doon. Ire-remill siguro yon tapos ibebenta nila bilang commercial rice,” paliwanag ni Mariano.

Pribatisasyon ng NFA
Pero ayaw gawin ng gobyerno ang mga mungkahing ito. Sa halip, itinutulak pa nito ang pagbaba ng taripa sa bigas. Naghahanda pa itong tupdin ang gusto ng WB (World Bank) na pagsasapribado ng NFA. Ito raw ang solusyon sa krisis.

Pagdating ng 2012, nais ng WB na tuluyang maliberalisa ang industriya ng bigas o malayang makapasok ang inangkat na bigas.

Nais din nitong maitalaga sa pribadong sektor, sa halip na sa NFA, ang pag-aangkat ng bigas. Dapat din daw bawasan ang kapangyarihan ng ahensiya na gumawa ng mga interbensiyon para mapababa ang presyo ng bigas, dahil diumano’y “hindi gumagana” ang mga ito.

Pero ayon kay Mariano, “Lalong mawawalan ng kakayahan ang bansa na umasa sa sarili para sa pangangailangan sa pagkain. Lalong lalalaya ang kartel sa bigas na magdikta ng presyo ng bigas.”

Mapapalala umano ang krisis sa pagkain na kinasadlakan ng bansa simula nang pumasok sa World Trade Organization noong 1995 at umasa sa inangkat na bigas mula sa kapitbahay na mga bansang Asyano at sa US.

Mula sa pagiging numero unong prodyuser at taga-eksport ng bigas, ang Pilipinas ay bumagsak sa pagiging numero unong taga-angkat ng bigas sa Asya.

Lumalabas na “walang wisyo” ang pamimili ng bigas ng gobyernong Arroyo sa ibayong-dagat para masolusyunan ang krisis na anila’y dulot mismo ng pagiging palaasa sa importasyon sa halip na sa lokal na produksiyon ng palay.

2 Responses to “Kuwestiyonableng polisiya ng gobyernong Arroyo sa krisis sa bigas: Walang wisyo sa plano”

  1. Martin said

    Kawalan ang pangulo si gloria kawatan

  2. Martin said

    Dapat sisihin ang pangulo sa mga ganyang sitwasyon

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: