Muling Paglathala

Barikadang Bayan at iba pang tugon ng maralita

Posted by mamamahayag on August 2, 2008

Ilang-Ilang D. Quijano
Pinoy Weekly Online

TATLONG araw nakulong ang walong kasapi ng Bayan Muna dahil sa pagpiket noong Hulyo 2 sa harap ng barangay hall sa Greater Fairview, Quezon City para hadlangan ang napipintong demolisyon sa isang subdibidsyon.

Isang linggo bago ang piket, dinemolis na ang mahigit 300 pamilya ng Tanglaw Subdivision na ang lupa ay kinukuha ng Sta. Lucia Realty Corp. Isusunod na sana ang 50 pang pamilya—pero dahil humingi sila ng saklolo sa progresibong party-list, hindi natuloy ang demolisyon.

Ayon kay Alex Dizon, presidente ng Bayan Muna-Greater Fairview Chapter, nakulong man sila ay sulit naman ang kanilang mga pagsisikap. Sa pakikipagnegosasyon sa sheriff, ang 15 metrong lalawagin, naging dalawang metro na lamang. Hindi rin umano gagalawin ang mga kabahayan hanggang hindi nareresolba sa korte kung DPWH (Department of Public Works and Highways) nga ba o ang pribadong kompanya ang nagmamay-ari nito.

Nanghihinayang si Dizon sa sinapit ng mga pamilyang naunang nademolis dahil “natakot umalma at wala ring sumuporta sa kanila.”

Noong Hulyo 19, nagtipun-tipon ang halos 200 lider-maralita sa St. Peter’s Parish sa Commonwealth Ave., Quezon City para sa isang Anti-Demolition Summit na pinangunahan ng grupong Kadamay (Kalipunan ng Damayang Mahihirap). Bunga ang nasabing summit ng mga konsultasyon sa iba’t ibang maralitang komunidad mula sa NCR (National Capital Region) hanggang Timog Katagalugan.

Dito, napagkaisahan ng mga maralitang lungsod na labanan sa mas mataas at militanteng antas ang demolisyon na inaasahang mas magiging palasak at marahas sa ilalim ng natitirang termino ni Pangulong Arroyo.

Relokasyong bugok

Sa darating na Sona (State of the Nation Address) ni Arroyo, inaasahan ng Kadamay na muli na naman itong maglalatag ng mga “proyektong pangkaunlaran”—nang hindi binabanggit na kasama sa plano ang pagtataboy sa libu-libong mga maralita.

Sa tatlong proyekto pa lamang na nabanggit ni Arroyo sa naunang mga Sona—ang Quezon City Central Business District, C5 Northern Link Extension Project, at Philippine National Railways Modernization and Rehabilitation Program—tinatayang halos 300,000 pamilya na ang apektado.

Marami sa mga ito, nademolis na sa iba’t ibang sapilitang pamamaraan. Kundi man nagbalik sa probinsya o nagpalaboy-laboy na lamang sa kalye, nananahan sila sa mga pook relokasyon na itinakda ng NHA (National Housing Authority). Pero sanlaksang problema pa rin ang kinaharap ng mga maralita dito.

Reklamo ni Norma Purisima, tagapangulo ng Kadamay-Muntinlupa, nananatiling paupahan ang Southville 3 Resettlement Housing Project sa Cabuyao, Laguna. Dito ipinatapon ang dinemolis na mga taga-riles para bigyang-daan ang proyektong Southrail.

P75,000 ang kailangang bayaran ng mga maralita, na may interes na 6% kada taon, para sa lote. Gugugol din ang mga ito ng P65,000 para maipatayo ang bahay—na umano’y mahina pa ang konstrukisyon. “Naggiba nga ang ilang mga kabahayan dito noong kasagsagan ng ulan,” aniya.

Pagpapalayas muli

Muling pagpapalayas naman ang nakaamba sa mga relocatee sa Montalban, Rizal. Ayon kay Nestor Palugod, tagapangulo ng Samahan ng Maralita sa Kasiglahan Village I, naglabas ng eviction notice ang korte noong nakaraang taon para sa may 10,000 pamilya na nakatira sa subdibisyon.

Mayroon kasing pribadong indibidwal na umaangkin sa 225,000 ektaryang lupain—taliwas sa sinabi ng NHA na pagmamay-ari ito ng DPWH. “Ibinigay” ito sa kanila ng NHA noong 2002, nang sila ay mademolis sa San Andres Bukid, Bulacan.

“Sabi namin sa may-ari ng lupa, biktima lang naman kami ng gobyerno dito,” ani Palugod. Diumano’y walang nangyari sa pakikipag-usap nila sa NHA at DPWH para ayusin ang gusot.

Ang malala, patuloy pa rin silang sinisingil ng NHA ng renta na P250 kada buwan—na mabigat para sa mga relocatee na karamiha’y nagtatrabaho lamang bilang magbobote, labandera, o pana-panahong construction worker.

Kaya naman naisip ng mga taga-Rodriguez na magtayo ng isang alyansang magtataguyod sa kanilang karapatang manatili sa lugar. Noong Hulyo 13, binuo ng 10 organisasyon ang Rodriguez Relocatees Alliance para labanan ang demolisyon at ilantad ang umano’y maanomalyang relokasyon ng gobyernong Arroyo.

Pagtatayo ng alyansa

Nagtayo rin ng katulad na mga alyansa ng maralita sa iba’t ibang bahagi ng NCR. Isa na rito ang Alyansa ng Maralita sa Metro Manila, na binuo noong Disyembre 5, 2007 sa pangunguna ng Kadamay-Manila.

Pinalalawak naman ang Tondo Foreshoreland People’s Alliance. Binibigkis nito ang mga komunidad ng Baseco, Parola at Islang Puting Bato. Laging nasa bingit ng demolisyon ang mga kabahayan dito dahil sa proyektong pribatisasyon sa Manila North Harbor.

Ang mga organisasyong pang-maralita sa mga siyudad sa Taguig, Muntinlupa, Las Piñas, Makati, at Parañaque, nagsasama-sama rin. Tinututulan nila ang Global Development Project sa Fort Bonifacio, pribatisasyon ng National Bilibid Prison at Laguna Lake, at iba pang proyektong “pangkaunlaran” at eko-turismo na apektado ang mahigit 100,000 pamilya.

Inihayag ng mga lider-maralita na dumalo sa summit na maglulunsad sila ng mga pag-aaral at kilos-protesta para paigtingin ang laban para sa disenteng pabahay at iba pang batayang mga karapatan, sa pakikipagtulungan sa iba pang mga sektor ng lipunan.

Sasama sa Sona

Pagtatayo ng mga Barikadang Bayan, na naging panangga ng mga maralitang lungsod laban sa demolisyon noong Batas Militar, ang iminungkahi ni Ed Legson, pangalawang pangkalahatang kalihim ng Kadamay.

“Itatayo natin ito sa mga lugar na may isyu ng demolisyon. Magkakapit-bisig tayo at tatawagin ang suporta ng mga katabing komunidad. Bubuhayin nating muli ang pagtutulungan at pagkakaisa ng mga maralitang lungsod laban sa demolisyon!” aniya.

Mainit na sinalubong ng mga lider-maralita ang panukala. Kabilang na rito ang nakulong na mga miyembro ng Bayan Muna sa Greater Fairview, na dinanas ang hirap at ganansya rin naman ng pakikipaglaban para manatili sa kinatitirikan.

Sa huli, nangako ang lahat na padadaluhin ang kani-kanilang komunidad sa malakihang kilos-protesta sa Sona ni Arroyo sa Hulyo 28—para diumano’y ipamukha sa gobyerno di lamang ang kanilang lumalalang kahirapan, kundi ang nagkakaisa ring lakas sa gitna nito.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: